Dòng vốn FDI vào Việt Nam phục hồi mạnh sau biến động thuế quan

Sau giai đoạn lo ngại vì chính sách thuế đối ứng toàn cầu của Mỹ, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ nét. Không chỉ duy trì sức hút với các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam còn từng bước nâng cao chất lượng dòng vốn nhờ định hướng phát triển công nghệ cao, cải thiện môi trường đầu tư và mở rộng hạ tầng khu công nghiệp.

Dòng vốn FDI phục hồi mạnh sau “sóng gió thuế quan” — Khu công nghiệp Vân Trung, Bắc Giang tháng 5/2025

FDI nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng

Tháng 4, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế đối ứng toàn cầu, nhiều doanh nghiệp phát triển hạ tầng công nghiệp và logistics tại Việt Nam ghi nhận tâm lý thận trọng từ các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, nhờ các động thái chủ động của Việt Nam trong việc tiếp xúc và duy trì quan hệ thương mại với Mỹ, làn sóng dịch chuyển sản xuất nhanh chóng được nối lại.

Đại diện SLP Việt Nam cho biết, các nhà đầu tư đến từ Trung Quốc, Singapore, Đài Loan và châu Âu đã quay trở lại với kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất. Đến hết quý III/2025, tỷ lệ lấp đầy trong danh mục của doanh nghiệp này đã vượt 90%, cho thấy nhu cầu thuê hạ tầng công nghiệp vẫn rất tích cực.

Theo số liệu từ Cục Thống kê, tổng vốn FDI đăng ký trong 9 tháng đầu năm đạt 28,54 tỷ USD, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn FDI thực hiện đạt 18,8 tỷ USD – mức cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Báo cáo của HSBC cũng nhận định rằng những lo ngại về sự gián đoạn dòng vốn ngoại từng xuất hiện hồi đầu năm hiện đã giảm đáng kể. FDI tiếp tục đóng vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.

Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn của nhà đầu tư quốc tế

Năm 2024, Singapore, Hàn Quốc và Trung Quốc là ba quốc gia đầu tư lớn nhất vào Việt Nam. Tuy nhiên, cơ cấu dòng vốn đang có sự thay đổi khi Mỹ dần thay thế vị trí của Hàn Quốc trong nhóm nhà đầu tư dẫn đầu. Hiện Singapore và Trung Quốc mỗi nước chiếm khoảng 25% tổng vốn đầu tư mới.

Khảo sát Chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) quý III của EuroCham cho thấy chỉ khoảng 3% doanh nghiệp châu Âu có ý định chuyển hoạt động khỏi Việt Nam. Đáng chú ý, có tới 76% doanh nghiệp được khảo sát sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn.

Các chuyên gia đánh giá, sức hút của Việt Nam đến từ nhiều yếu tố như môi trường chính trị ổn định, chính sách thu hút FDI chất lượng cao, hệ thống khu công nghiệp và khu kinh tế ngày càng hoàn thiện, cùng mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết.

Ngoài ra, các cải cách hành chính và mô hình chính quyền hai cấp cũng góp phần rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ, tạo môi trường đầu tư minh bạch và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp quốc tế.

Chất lượng dòng vốn FDI đang được nâng lên

Không chỉ tăng về quy mô, chất lượng dòng vốn FDI vào Việt Nam cũng đang có sự chuyển biến tích cực. Theo các chuyên gia tại diễn đàn VIPF 2025, Việt Nam đang dịch chuyển từ mô hình thâm dụng lao động sang thâm dụng vốn và công nghệ.

Hiện tỷ lệ lấp đầy trung bình tại các khu công nghiệp đạt hơn 73%, trong đó nhu cầu tập trung mạnh vào các lĩnh vực như công nghệ cao, điện tử, logistics, dược phẩm và trung tâm dữ liệu.

Nhiều nhà đầu tư toàn cầu không còn xem Việt Nam đơn thuần là “công xưởng sản xuất giá rẻ”, mà đang nhìn nhận đây là trung tâm sản xuất chiến lược trong chuỗi cung ứng khu vực.

Xu hướng này cũng kéo theo yêu cầu cao hơn về chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực và tiêu chuẩn phát triển bền vững tại các khu công nghiệp.

Thách thức cạnh tranh vẫn hiện hữu

Dù triển vọng tích cực, các chuyên gia cho rằng Việt Nam không nên chủ quan trong cuộc đua thu hút FDI. Báo cáo so sánh năng lực cạnh tranh đầu tư trong khu vực của JLL cho thấy Ấn Độ hiện là quốc gia có mức hấp dẫn cao nhất, tiếp theo là Thái Lan, Malaysia và Việt Nam.

Một trong những thách thức lớn hiện nay là chi phí logistics còn cao và mức độ phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu vẫn lớn. Bên cạnh đó, lợi thế về lao động giá rẻ đang dần suy giảm khi các nhà đầu tư công nghệ cao yêu cầu nguồn nhân lực có kỹ năng chuyên môn tốt hơn.

Các đoàn đầu tư trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ cao hiện đặc biệt quan tâm đến hai yếu tố gồm nguồn điện sạch ổn định và lực lượng kỹ sư chất lượng cao.

Ngoài ra, yêu cầu về phát triển bền vững cũng ngày càng trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Các khu công nghiệp sinh thái, tích hợp dịch vụ và hướng đến giảm phát thải đang được xem là mô hình phù hợp để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt tại các thị trường khó tính như EU, Bắc Mỹ và Nhật Bản.

Hạ tầng khu công nghiệp tiếp tục mở rộng

Tính đến quý III/2025, Việt Nam có hơn 447 khu công nghiệp được thành lập với tổng diện tích khoảng 134.600 ha. Trong đó, hơn 93.000 ha là quỹ đất công nghiệp có thể cho thuê.

Bên cạnh đó, cả nước còn sở hữu 26 khu kinh tế cửa khẩu và 20 khu kinh tế ven biển với tổng diện tích gần 1,7 triệu ha. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục đón làn sóng đầu tư mới trong các lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất chiến lược.

Kết luận

Dòng vốn FDI vào Việt Nam đang cho thấy khả năng phục hồi mạnh mẽ sau những biến động từ chính sách thuế quan toàn cầu. Với lợi thế về vị trí, môi trường đầu tư ổn định, mạng lưới FTA rộng lớn và hạ tầng khu công nghiệp ngày càng hoàn thiện, Việt Nam tiếp tục giữ vai trò điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, để duy trì sức cạnh tranh trong dài hạn, Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng logistics, năng lượng sạch, nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển các khu công nghiệp theo hướng sinh thái, bền vững. Đây sẽ là yếu tố then chốt giúp nâng tầm vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.