Hơn 60% doanh nghiệp FDI ưu tiên khu công nghiệp thông minh

Xu hướng phát triển khu công nghiệp thông minh đang trở thành yếu tố then chốt trong cuộc cạnh tranh thu hút vốn FDI tại Việt Nam. Theo khảo sát của Liên chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam (VIREA), hơn 60% doanh nghiệp FDI có xu hướng lựa chọn các khu công nghiệp đã tích hợp hệ thống quản lý thông minh và khả năng cung cấp dữ liệu vận hành theo thời gian thực.

Doanh nghiệp FDI ngày càng ưu tiên khu công nghiệp thông minh

Tại diễn đàn phát triển khu công nghiệp diễn ra ngày 29/5, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó chủ tịch Liên chi hội Bất động sản công nghiệp Việt Nam (VIREA), cho biết mô hình khu công nghiệp thông minh, tích hợp đang phát triển mạnh tại Việt Nam.

Mô hình này ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và tự động hóa nhằm tối ưu quy trình sản xuất, nâng cao hiệu quả vận hành và thúc đẩy phát triển bền vững. Không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, khu công nghiệp thông minh còn hỗ trợ cải thiện chất lượng sản phẩm và giảm tác động đến môi trường.

Theo ông Tiến, ba yếu tố chính thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ khu công nghiệp truyền thống sang mô hình thông minh gồm sự phát triển công nghệ, yêu cầu ngày càng cao từ nhà đầu tư quốc tế và áp lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khảo sát của VIREA cho thấy hơn 60% doanh nghiệp FDI tại Việt Nam ưu tiên lựa chọn những khu công nghiệp có hệ thống quản lý thông minh, đồng thời có khả năng cung cấp dữ liệu vận hành theo thời gian thực. Điều này cho thấy nhà đầu tư ngoại không còn chỉ quan tâm đến vị trí địa lý hay chi phí sản xuất mà ngày càng chú trọng đến hạ tầng công nghệ và khả năng tích hợp số hóa.

Việt Nam đứng trước cơ hội đón dòng vốn FDI chất lượng cao

Ông Phạm Thanh Bình, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thông tin và hỗ trợ đầu tư phía Bắc, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), đánh giá Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển khu công nghiệp thông minh và sinh thái.

Trong 4 tháng đầu năm, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt hơn 13,8 tỷ USD, tăng gần 40% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, hơn 1.200 dự án mới được cấp phép với tổng vốn đăng ký đạt 5,6 tỷ USD. Riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn với gần 3,4 tỷ USD vốn đăng ký.

Theo ông Bình, dòng vốn FDI hiện đang dịch chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ cao và thân thiện với môi trường. Các nhà đầu tư ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn về hạ tầng thông minh, tiêu chuẩn phát thải thấp cũng như nguồn nhân lực có kỹ năng số.

Ông nhấn mạnh rằng việc phát triển các khu công nghiệp thông minh, tích hợp sẽ là điều kiện quan trọng để Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trong cuộc đua thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Thách thức trong quá trình chuyển đổi mô hình khu công nghiệp

Dù tiềm năng lớn, quá trình chuyển đổi từ khu công nghiệp truyền thống sang mô hình thông minh vẫn còn nhiều khó khăn.

Theo đại diện VIREA, nhiều khu công nghiệp hiện chưa đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống logistics, nhà ở công nhân và hạ tầng xử lý môi trường đạt chuẩn. Bên cạnh đó, hơn một nửa số khu công nghiệp vẫn đang trong giai đoạn đền bù, giải phóng mặt bằng, gây ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác và sử dụng nguồn lực đầu tư.

Ngoài ra, Việt Nam hiện vẫn chủ yếu thu hút FDI vào các ngành sử dụng nhiều lao động, giá trị gia tăng thấp và hạn chế khả năng lan tỏa công nghệ. Các mô hình khu công nghiệp sinh thái, công nghệ cao hay tích hợp hiện vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.

Một thách thức khác là tình trạng thiếu hụt lao động chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như tự động hóa, quản trị sản xuất hiện đại và công nghệ số.

Cần quy hoạch tích hợp và chính sách hỗ trợ đồng bộ

Theo ông Phạm Thanh Bình, khu công nghiệp trong tương lai không thể phát triển riêng lẻ mà cần được quy hoạch đồng bộ với đô thị, cảng biển, cao tốc, trung tâm logistics, đổi mới sáng tạo và giáo dục đào tạo.

Ông cũng đề xuất xây dựng bộ tiêu chí cụ thể cho việc cấp phép và vận hành các khu công nghiệp thông minh, sinh thái. Đồng thời, cần có chính sách ưu đãi về thuế và tín dụng cho các dự án áp dụng mô hình tuần hoàn nước, tái chế chất thải và sử dụng năng lượng sạch.

Mô hình khu công nghiệp tuần hoàn được đánh giá là xu hướng cần được khuyến khích và nhân rộng trong thời gian tới nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững của nhà đầu tư quốc tế.

Giai đoạn 2025 – 2030 mở ra cơ hội lớn cho thị trường khu công nghiệp

Tại diễn đàn, bà Nguyễn Thi Dung, Phó chủ tịch VIREA, nhận định giai đoạn 2025 – 2030 sẽ là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng khu công nghiệp.

Theo quy hoạch đến năm 2030, ngoài 435 khu công nghiệp đang hoạt động, Việt Nam sẽ có thêm 221 dự án khu công nghiệp mới, 74 dự án mở rộng và 23 khu điều chỉnh quy hoạch.

Bà Dung cho rằng khu công nghiệp trong tương lai không chỉ là nơi đặt nhà máy mà cần trở thành hệ sinh thái tích hợp với lợi thế về công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao và cam kết mạnh mẽ về môi trường.

Kết luận

Xu hướng phát triển khu công nghiệp thông minh đang mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc nâng cao chất lượng thu hút FDI và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả làn sóng dịch chuyển đầu tư, Việt Nam cần đẩy nhanh quá trình nâng cấp hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái khu công nghiệp tích hợp, bền vững. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp thị trường bất động sản công nghiệp tiếp tục tăng trưởng trong giai đoạn tới.